Een korte historie van Sociëteit Harmonie

De Sociëteit Harmonie, de oudste sociëteit in Rotterdam, is opgericht op 1 april 1826. In 2026. viert de sociëteit haar 200-jarig bestaan. Ter gelegenheid van dit jubileum is de sociëteit onderscheiden met de Koninklijke Erepenning.

In 1811 nam de kastelein van het schuttersgilde Sint-Jorisdoele het initiatief om een conversatie-sociëteit op te richten. Hij wilde hierdoor de omzet verhogen in zijn etablisement en bouwde een groot sociëteitsgebouw op het terrein van de Doele aan de Coolsingel. Helaas ontstonden na enkele jaren verschillen van mening tussen het bestuur van de sociëteit en de kastelein waarna de sociëteit werd opgeheven. Een deel van de leden bleef samenkomen in het Fransche Koffyhuis “Marechal de Turenne”. Zij besloten in 1826 om weer een sociëteit op te richten gevestigd in het gebouw aan de Coolsingel en kozen als naam van de vereniging “Harmonie”.  Het aantal leden uit de gegoede burgerij nam snel toe tot 400. De grote zaal waar ondermeer concerten werden gegeven kon 500 personen plaatsen. Te weinig voor de leden met hun dames en introducees. De sociëteit Harmonie besloot daarom, samen met de kastelein, een nieuwe concertzaal te bouwen die in 1844 feestelijk werd geopend met een concert gevolgd door een bal. Er konden tot 1600 personen genieten van concerten, opera’s en theatervoorstellingen.

In 1877 werden de gebouwen volledig eigendom van de Harmonie en vervolgens gerenoveerd. In de grote zaal en op de binnenplaats werden tentoonstellingen georganiseerd, concerten gegeven door het Concertgebouworkest uit Amsterdam sinds 1889, het Rotterdams Philharmonisch Genootschap opgericht in 1918, nu Rotterdams Philharmonisch Orkest, het Residentieorkest en ook door de grenadiers en de schutterij. Er werden operettes opgevoerd, variétévoorstellingen, ballet of het paardenspel van Carré. In de dertiger jaren traden Louis Armstrong en Josepine Baker hier op. De sociëteit vervulde een centrale rol in het culturele leven van Rotterdam.

Sociëteit Harmonie bloeide en in 1926 werd het 100-jarige jubileum groots gevierd. Een foto van het jubileum-diner hangt achter de bar van de sociëteit. Het gebouw voldeed in de jaren 30 niet meer aan de eisen van de tijd, en werd door de brandweer afgekeurd. In 1938 werd een nieuw en groter gebouw betrokken met een grote zaal voor concerten en tentoonstellingen, de Doelen. Helaas werd dit complex vernietigd op 14 mei 1940 bij het bombardement van Rotterdam. Een groot aantal muziekinstrumenten van het Rotterdams Philharmonisch Orkest en alle bezittingen van de sociëteit Harmonie gingen verloren.

Tijdens de oorlog werden de activiteiten van Harmonie zo veel mogelijk voortgezet in andere gebouwen. Concerten werden ondermeer georganiseerd in Luxor en de Rivierahal. Ook na de oorlog werden in deze zalen concerten en andere evenementen georganiseerd door de sociëteit. De gemeente besloot na de oorlog om een nieuw concert- en congresgebouw te bouwen dat op 18 mei 1966 werd geopend. Het werd De Doelen genoemd, als verwijzing naar de historie die hierboven is samengevat.

Met de uitkering voor oorlogsschade kocht de sociëteit het huidige pand aan de Westersingel 95. Het gebouw is enkele malen gerenoveerd. De societeit bruist van activiteiten, vooral in de 19 sub-gezelschappen: kunstclubs, bridge, koor, opera, leesclub en andere. Zie elders op de website. Een deel van het pand wordt gebruikt door Restaurant de Harmonie, chef Sander Semplonius.

Dit jaar, 2026, viert Sociëteit Harmonie haar 200-jarig jubileum met onder andere een galafeest in SS Rotterdam, een bridgeconcours, een concert in De Doelen en uitgave van een jubileumboek.

mei 2026
Maarten Simoons, voorzitter